Vì sao gọi là cây dái ngựa?

Giữa rất nhiều loài cây có tên gọi độc đáo, cây dái ngựa là cái tên khiến không ít người bật cười hoặc tò mò ngay từ lần đầu nghe thấy. Tuy nhiên, đằng sau tên gọi có phần lạ tai ấy lại là một loài cây gỗ quý, được trồng ở nhiều quốc gia nhiệt đới, trong đó có Việt Nam.

Vì sao cây có tên là dái ngựa?

Cây dái ngựa có tên khoa học là Swietenia mahagoni, còn được biết đến với nhiều tên gọi khác như nhạc ngựa hay xà cừ Tây Ấn. Loài cây này thuộc họ Xoan (Meliaceae), có nguồn gốc từ khu vực Caribe. Theo cách gọi dân gian, cái tên "dái ngựa" xuất phát từ chính hình dáng của quả. Quả có dạng bầu dục, kích thước khá lớn, hai đầu bo tròn nên khiến nhiều người liên tưởng đến tinh hoàn của ngựa. Khi chín, quả sẽ tự nứt thành nhiều mảnh, bên trong chứa các hạt dẹt có cánh giúp phát tán nhờ gió. Chính hình dáng đặc trưng của quả đã tạo nên cái tên khá độc đáo và dễ nhớ cho loài cây này.

Đặc điểm nổi bật của cây dái ngựa

Dái ngựa là cây thân gỗ có kích thước trung bình đến lớn, chiều cao có thể đạt từ 20-35 m khi trưởng thành. Thân cây thẳng, tán rộng, phân cành cao nên rất thích hợp để trồng tạo bóng mát trên các tuyến đường hoặc trong công viên. Lá thuộc dạng lá kép lông chim, màu xanh bóng và thuộc nhóm bán thường xanh. Vào mùa khô, cây có thể rụng một phần lá trước khi nhanh chóng đâm chồi non, giúp tán cây luôn giữ được vẻ xanh mát quanh năm. Hoa của cây khá nhỏ, màu trắng ngà hoặc vàng nhạt và mọc thành từng chùm. Tuy không nổi bật như nhiều loài cây cảnh khác, nhưng khi đến mùa kết quả, những chùm quả lớn treo lủng lẳng trên cành lại trở thành điểm nhận diện rất đặc trưng.

Loại gỗ có giá trị cao

Không chỉ được trồng làm cây bóng mát, dái ngựa còn được đánh giá cao nhờ chất lượng gỗ. Gỗ có màu nâu đỏ đặc trưng, vân đẹp, độ cứng và độ bền tốt, ít cong vênh hay nứt nẻ trong quá trình sử dụng. Nhờ những ưu điểm này, gỗ dái ngựa được sử dụng để sản xuất đồ nội thất, cửa gỗ, tủ, bàn ghế hay các sản phẩm thủ công mỹ nghệ cao cấp. Trên thị trường quốc tế, gỗ của loài Swietenia mahagoni thuộc nhóm mahogany - dòng gỗ nổi tiếng được nhiều người ưa chuộng nhờ vẻ đẹp tự nhiên và độ bền theo thời gian.

Vì sao cây được trồng nhiều ở Việt Nam?

Bên cạnh giá trị kinh tế, dái ngựa còn là loài cây công trình được nhiều địa phương lựa chọn. Cây có khả năng thích nghi khá tốt với điều kiện khí hậu nhiệt đới, sinh trưởng khỏe, chịu nắng tốt và không đòi hỏi quá nhiều công chăm sóc. Tán cây rộng giúp tạo bóng mát hiệu quả, đồng thời góp phần cải thiện cảnh quan đô thị và giảm bức xạ nhiệt vào những ngày nắng nóng.