Người Việt mắc sai lầm khi rửa thịt sống trước khi nấu

Ở nhiều căn bếp Việt, thịt mua về thường được đưa ngay vào bồn rửa, xả dưới vòi nước, thậm chí bóp muối hoặc chần sơ trước khi nấu. Phần lớn người nội trợ làm vậy vì muốn loại bỏ máu, chất bẩn và vi khuẩn bám trên bề mặt. Tuy nhiên, với thịt và đặc biệt là gia cầm sống, các cơ quan an toàn thực phẩm như Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) đều không khuyến nghị rửa trước khi nấu. Lý do không nằm ở việc nước có làm sạch được miếng thịt hay không, mà ở nguy cơ vi khuẩn bị phát tán sang những nơi vốn đang sạch trong bếp.

Sai lầm lớn nhất: Nghĩ rằng rửa bằng nước sẽ loại bỏ vi khuẩn

Thịt sống, nhất là thịt gà, có thể mang các vi khuẩn gây bệnh như Salmonella hoặc Campylobacter. Nhiều người cho rằng xả nước thật kỹ sẽ cuốn trôi những tác nhân này. Trên thực tế, nước máy không thể tiêu diệt vi khuẩn trên thịt. Muốn xử lý chúng hiệu quả, thực phẩm phải được nấu chín đến nhiệt độ an toàn. Với thịt gia cầm, CDC và FDA khuyến nghị phần dày nhất cần đạt tối thiểu 74 độ C. Như vậy, việc rửa không thể thay thế quá trình nấu chín. Miếng thịt trông sạch hơn sau khi xả nước không đồng nghĩa với việc nó đã an toàn hơn về mặt vi sinh.

Nước bắn có thể mang vi khuẩn ra khắp bồn rửa

Nguy cơ đáng lo nhất xuất hiện khi dòng nước đập vào bề mặt miếng thịt. Những giọt nước li ti có thể bắn sang thành bồn, vòi nước, mặt bàn, dao, thớt, khăn lau hoặc thực phẩm đặt gần đó. Nếu sau đó người nội trợ tiếp tục làm rau sống, hoa quả hoặc thức ăn đã nấu chín trên khu vực bị nhiễm bẩn, vi khuẩn có thể đi vào cơ thể mà không trải qua bước gia nhiệt. Hiện tượng này được gọi là nhiễm chéo. Các nghiên cứu của USDA cho thấy vi khuẩn rất dễ lan truyền trong quá trình rửa thịt gia cầm. CDC cũng cảnh báo ngay cả sau khi vệ sinh bồn rửa, vi khuẩn vẫn có thể tồn tại nếu việc làm sạch không đúng cách.

Bóp muối, rửa giấm hay chanh cũng không giúp thịt an toàn hơn

Một số gia đình không chỉ rửa bằng nước mà còn chà thịt với muối, giấm, chanh hoặc rượu để khử mùi. Những nguyên liệu này có thể làm thay đổi mùi hoặc bề mặt thực phẩm, nhưng không nên được xem là phương pháp tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh. Nếu thịt vẫn được rửa lại dưới vòi nước sau đó, nguy cơ nước bắn làm nhiễm bẩn căn bếp vẫn còn. Vì thế, dù dùng thêm nguyên liệu nào, bước quan trọng nhất để bảo đảm an toàn vẫn là nấu chín đúng nhiệt độ, không phải cố gắng "rửa sạch vi khuẩn".

Vậy thịt mua về nên được xử lý thế nào?

- Theo khuyến nghị của các chuyên gia an toàn thực phẩm, nếu thịt được đóng gói, bảo quản đúng cách và không có dấu hiệu bất thường, bạn có thể đưa trực tiếp vào bước sơ chế hoặc chế biến mà không cần rửa dưới vòi nước.

- Trong trường hợp trên bề mặt miếng thịt còn sót lại mảnh xương vụn, dịch thừa hoặc các tạp chất nhìn thấy rõ, bạn có thể dùng khăn giấy sạch thấm nhẹ rồi bỏ ngay vào thùng rác. Sau đó, hãy rửa tay bằng xà phòng trong ít nhất 20 giây trước khi tiếp tục chế biến để hạn chế nguy cơ lây nhiễm vi khuẩn sang các thực phẩm khác.

- Bên cạnh đó, điều quan trọng không nằm ở việc có rửa thịt hay không mà là cách bạn giữ vệ sinh trong suốt quá trình nấu nướng. Tốt nhất nên sử dụng thớt riêng để sơ chế thịt sống, đồng thời rửa sạch dao, thớt, đĩa đựng và mặt bàn bằng nước nóng cùng chất tẩy rửa sau khi sử dụng. Ngoài ra, không nên đặt thịt đã nấu chín trở lại chiếc đĩa từng đựng thịt sống nếu chiếc đĩa đó chưa được vệ sinh kỹ, bởi đây là một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến nhiễm chéo vi khuẩn.

Trường hợp vẫn muốn rửa thịt

Không phải ai cũng dễ dàng bỏ ngay một thói quen đã duy trì nhiều năm. Nếu vẫn quyết định rửa, các chuyên gia khuyến nghị cần hạn chế nước bắn, dọn sạch những thực phẩm và dụng cụ quanh bồn, sau đó vệ sinh và khử khuẩn kỹ toàn bộ bồn rửa cùng bề mặt lân cận. Tay cũng phải được rửa sạch ngay sau khi chạm vào thịt sống. Tuy nhiên, lựa chọn an toàn hơn vẫn là không rửa.

Lời khuyên dành cho người nội trợ

Không rửa thịt sống không có nghĩa là bỏ qua việc đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Thay vào đó, điều cần làm sạch là bàn tay, dao, thớt, dụng cụ chế biến và bề mặt căn bếp; còn vi khuẩn có trên thịt sẽ được loại bỏ hiệu quả thông qua quá trình nấu chín.

Trong quá trình chế biến, bạn nên tách riêng thịt sống với rau, củ, quả hoặc các thực phẩm ăn ngay để hạn chế nguy cơ nhiễm chéo. Đồng thời, cần tránh để nước từ thịt sống chảy sang các nguyên liệu khác và nấu chín thực phẩm ở nhiệt độ an toàn. Đối với những miếng thịt dày, thịt xay hoặc gia cầm nguyên con, sử dụng nhiệt kế thực phẩm sẽ cho kết quả chính xác hơn so với việc chỉ quan sát màu sắc bên ngoài.

Nhìn chung, thói quen xả thịt dưới vòi nước có thể mang lại cảm giác yên tâm, nhưng xét trên góc độ an toàn thực phẩm, cách làm này lại làm tăng nguy cơ phát tán vi khuẩn trong gian bếp. Vì vậy, thay vì rửa thịt, bạn nên tập trung vào việc giữ bếp sạch sẽ, tách riêng thực phẩm sống và chín, đồng thời nấu chín đúng nhiệt độ. Đây mới là những biện pháp được các chuyên gia khuyến nghị để giảm nguy cơ nhiễm khuẩn và bảo vệ sức khỏe cả gia đình.