Giáo viên chủ nhiệm thẳng thắn: Kiểu trẻ này đến trường chắc chắn bị bắt nạt, nguyên nhân có liên quan đến cha mẹ

Vài hôm trước, một người bạn làm giáo viên chủ nhiệm kể cho tôi nghe về một cậu học trò trong lớp. Cậu bé vốn rất ngoan, bạn bè mượn đồ dùng học tập cậu chưa bao giờ từ chối, bị đặt biệt danh chọc ghẹo cũng chỉ cúi đầu cười trừ. Về sau, vài đứa trẻ bắt đầu cố tình xô đẩy, giật đồ, thậm chí giấu cả cặp sách của cậu.

Khi cô giáo hỏi vì sao không nói ra, cậu bé khẽ trả lời rằng mẹ dặn ở trường đừng gây chuyện, cứ nhịn một chút là qua thôi.

Nghe câu đó, lòng tôi thấy không ổn chút nào. Rất nhiều cha mẹ mong con biết điều, nhường nhịn, không gây rắc rối, nhưng lại quên mất một điều rằng lòng tốt nếu không có giới hạn rất dễ bị người khác coi là yếu đuối, và sự nhẫn nhịn nếu không có điểm dừng cũng có thể khiến con liên tục bị thử thách, lấn tới.

Tất nhiên, trách nhiệm của việc bắt nạt học đường luôn thuộc về kẻ đi bắt nạt, không thể đổ lỗi cho đứa trẻ là nạn nhân. Điều cha mẹ thực sự cần làm là giúp con nhận diện được ác ý, dạy con dũng cảm từ chối, và biết tìm kiếm sự giúp đỡ kịp thời khi cần.

01

Những kiểu trẻ nào dễ trở thành mục tiêu bị bắt nạt?

Không có kiểu tính cách nào đáng bị bắt nạt cả, nhưng nhìn từ thực tế, có một số kiểu trẻ thường dễ bị những kẻ bắt nạt để ý hơn.

Kiểu đầu tiên là những đứa trẻ không dám từ chối. Bạn lấy đồ của mình dù rõ ràng không muốn nhưng vẫn không dám nói không, bị chế giễu trong lòng khó chịu nhưng bên ngoài vẫn phải cười theo. Kẻ bắt nạt phát hiện ra trẻ không phản kháng thường sẽ liên tục thử thách giới hạn của trẻ.

Kiểu thứ hai là những đứa trẻ có thói quen giấu giếm. Có trẻ sợ cha mẹ lo lắng, sợ bị trách rằng sao chỉ có mình bị bắt nạt, nên chịu ấm ức cũng không nói ra. Có trẻ khác lại sợ nếu mách cô giáo sẽ bị bạn học trả thù, nên chỉ đành âm thầm chịu đựng.

Kiểu thứ ba là những đứa trẻ khá cô đơn trong tập thể. Tính cách hướng nội, mới chuyển trường, không giỏi giao tiếp, hoặc có sự khác biệt về ngoại hình, giọng nói, hoàn cảnh gia đình so với bạn bè đều có thể trở thành lý do bị cô lập, chế giễu. Bản thân những khác biệt này không có gì sai cả. Vấn đề thực sự nằm ở việc có người lấy sự khác biệt của người khác làm công cụ để làm tổn thương họ.

Kiểu thứ tư là những đứa trẻ có ý thức về quy tắc và giới hạn giao tiếp còn yếu. Có trẻ thích khoe khoang, ngắt lời người khác, hoặc hay đem bạn học ra trêu đùa mà không nhận ra đối phương đã khó chịu. Điều này không có nghĩa là các em đáng bị bắt nạt, nhưng cha mẹ cần giúp con hiểu được phản ứng của người khác, học cách tôn trọng giới hạn, giảm bớt những xung đột không cần thiết trong giao tiếp.

02

Hai cách nuôi dạy của cha mẹ có thể khiến con ngày càng nhút nhát

Có những cha mẹ chăm sóc con rất kỹ lưỡng, từ việc sắp xếp cặp sách hộ con, giải quyết mâu thuẫn thay con, đến việc chỉ cần con gặp chút khó khăn là lập tức đứng ra can thiệp. Lâu dần, trẻ ít có cơ hội tự đưa ra quyết định, cũng không biết phải làm gì khi gặp xung đột. Một khi rời khỏi sự bảo bọc của cha mẹ, trẻ có thể trở nên hoảng loạn, rụt rè, thậm chí quen với việc chờ người khác xử lý vấn đề thay mình.

Một tình huống khác là cha mẹ quản lý con quá nghiêm khắc. Khi con bày tỏ ý kiến khác, cha mẹ lập tức ngắt lời, bảo con còn nhỏ biết gì, cứ nghe lời là được. Khi con bị ấm ức, phản ứng đầu tiên của cha mẹ không phải là lắng nghe mà là trách móc, cho rằng chắc chắn con cũng có vấn đề gì đó. Những đứa trẻ lớn lên trong môi trường như vậy dần hình thành suy nghĩ rằng cảm xúc của mình không quan trọng, có nói ra cũng chẳng ích gì. Vì thế, khi ở bên ngoài gặp phải sự đối xử bất công, trẻ cũng có xu hướng bản năng là im lặng chịu đựng.

Điều thực sự bảo vệ được con không phải là việc cha mẹ luôn đứng ra che chắn phía trước, mà là để con hiểu rằng những việc nhỏ có thể tự mình thử giải quyết, không xử lý được thì quay về nhờ cha mẹ giúp đỡ. Gia đình mãi mãi phải là chỗ dựa của con, chứ không phải là một nơi khác khiến con thêm sợ hãi.

03

Dạy con đối phó với bắt nạt, không chỉ đơn giản là "đánh lại"

Trước tình trạng bắt nạt học đường, có cha mẹ thường dặn con rằng người ta đánh thì cứ đánh lại thật mạnh. Câu nói này nghe có vẻ hả dạ, nhưng không phải lúc nào cũng phù hợp với mọi tình huống. Khi đối phương đông người, lớn tuổi hơn, hoặc đang cầm vật nguy hiểm trong tay, việc liều lĩnh đánh trả có thể khiến con bị thương nặng hơn.

Cha mẹ nên dạy con những phương pháp cụ thể hơn.

Trước hết, cần phân biệt rõ giữa đùa giỡn và bắt nạt. Bạn bè thỉnh thoảng xảy ra tranh cãi chưa chắc đã là bắt nạt. Nhưng nếu đối phương liên tục chửi mắng, xô đẩy, giật đồ, cô lập, đe dọa, và sau khi con đã bày tỏ rõ ràng là không muốn mà đối phương vẫn tiếp tục, thì đây không còn là chuyện đùa bình thường nữa.

Tiếp theo, cần dạy con học cách từ chối một cách dứt khoát. Cha mẹ có thể cùng con luyện tập ở nhà vài câu nói như tôi không thích bạn làm vậy, hãy dừng lại, đây là đồ của tôi, không được lấy đi, nếu bạn còn tiếp tục tôi sẽ nói với cô giáo và bố mẹ. Khi nói những câu này không cần chửi bới hay cố tình khiêu khích đối phương, nhưng giọng nói cần rõ ràng, thái độ cần kiên quyết.

Nếu tình huống hiện tại không an toàn, con nên rời khỏi đó trước, nhanh chóng tìm đến giáo viên, bảo vệ hoặc người lớn đáng tin cậy khác. Bảo vệ bản thân quan trọng hơn nhiều so với việc hơn thua từng lời nói.

04

Giúp con có bạn bè và có chỗ dựa để tìm kiếm sự giúp đỡ bất cứ lúc nào

Ở trường, những đứa trẻ có mối quan hệ bạn bè ổn định thường dễ nhận được sự hỗ trợ từ bạn cùng trang lứa hơn. Cha mẹ có thể khuyến khích con tham gia các hoạt động tập thể như thể thao, đọc sách, hội họa, giúp con tìm được những người bạn cùng sở thích. Nhưng cũng không nên ép buộc những đứa trẻ hướng nội phải trở nên hướng ngoại. Dù chỉ có một hai người bạn đáng tin cậy cũng còn tốt hơn nhiều so với việc gắng gượng hòa nhập vào một nhóm bạn không phù hợp với mình.

Khi trò chuyện cùng con hằng ngày, cha mẹ cũng không nên chỉ hỏi hôm nay được mấy điểm, mà có thể hỏi thêm những câu cụ thể hơn, chẳng hạn như hôm nay có chuyện gì khiến con khó chịu không, giờ ra chơi con chơi cùng ai, nếu bạn học đem con ra trêu đùa thì con sẽ phản ứng thế nào.

Khi con lần đầu kể ra nỗi ấm ức của mình, cha mẹ cần nghe hết câu chuyện trước, đừng vội chất vấn, cũng đừng xem nhẹ mà nói rằng chuyện đó có gì đâu.

Nếu tình trạng bắt nạt đã lặp đi lặp lại nhiều lần, cha mẹ nên lưu lại tin nhắn, hình ảnh vết thương và diễn biến sự việc, kịp thời trao đổi với giáo viên chủ nhiệm và nhà trường. Trong những trường hợp liên quan đến tổn thương thân thể, tống tiền hoặc đe dọa kéo dài, càng không nên để một mình con tự giải quyết.

05

Lời kết

Chúng ta mong con mình lương thiện, nhưng cũng cần cho con biết rằng lương thiện không đồng nghĩa với việc cứ mãi nhường nhịn. Chúng ta mong con biết điều, nhưng cũng cần cho phép con lớn tiếng nói không khi bị tổn thương.

Cha mẹ không thể thay con tránh né mọi xung đột trong quá trình trưởng thành, nhưng có thể giúp con có khả năng nhận biết nguy hiểm, có dũng khí từ chối bị tổn thương, và có cảm giác an toàn rằng lúc nào cũng có thể quay về nhà tìm kiếm sự giúp đỡ.

Quan trọng hơn cả, khi con dũng cảm nói ra rằng con bị bắt nạt, xin hãy ôm con vào lòng trước, rồi nói với con rằng đây không phải lỗi của con, chúng ta sẽ cùng nhau nghĩ cách.

Theo Sohu