Dịch chuyển từ Hà Nội, TP.HCM về các vùng biển, không sống ở trung tâm: Cần chuẩn bị bao nhiêu tiền?

"Nếu rời Hà Nội hay TP.HCM, mình cần mang theo bao nhiêu tiền thì đủ sống?" - đó là câu hỏi thực tế của nhiều người đang có định hướng dịch chuyển.

Không có đáp án chính xác. Có người nói chỉ cần vài triệu đồng là đủ bắt đầu. Có người nhất định phải có khoản dự phòng vài chục triệu. Thậm chí, cũng có người đem ra hàng tỷ đồng để xây một ngôi nhà ở nơi mình muốn sống, rồi mới chính thức chuyển đi.

Thực tế, bài toán không nằm ở việc rời Hà Nội hay TP.HCM, mà nằm ở cuộc sống bạn muốn có sau khi chuyển đi. Mỗi người đang hướng đến một phiên bản cuộc sống khác nhau: gần gia đình hơn, chậm hơn, nhiều trải nghiệm hơn hay đơn giản là đúng với mình hơn. Và khi đích đến khác nhau, sẽ không có một con số chung cho tất cả.

Về quê thì chỉ cần "0 đồng", nhưng không có đồng nào là không ổn

Nếu điểm đến là quê nhà, rất nhiều người trẻ lại đưa ra một đáp án khiến không ít người bất ngờ: 0 đồng.

Đó là câu trả lời của Thùy Dung khi được hỏi: “Cần bao nhiêu tiền để về Quảng Ninh sống?” . Tất nhiên, "0 đồng" không có nghĩa là trong túi không còn tiền. Đó là cách họ nói về việc bản thân gần như không cần phải chuẩn bị một khoản chi phí quá lớn để bắt đầu cuộc sống mới, bởi khi trở về quê, họ đã có sẵn một "hệ sinh thái" nâng đỡ: Có nhà để ở, có bữa cơm gia đình, có người thân, bạn bè và cả những mối quan hệ quen thuộc giúp việc thích nghi trở nên nhẹ nhàng hơn.

Cô bạn chia sẻ: “ Mình nghĩ nếu về quê thì là… 0 đồng. Vì về quê sống với gia đình, nếu có chuyên môn hoặc thích nghi tốt thì cũng rất nhanh có thể kiếm được việc làm, chỉ là ít hay nhiều thôi.

Còn các chi phí khác khi sống với gia đình thì không phải lo nhiều rồi. Vì về quê thì ăn uống cùng cả nhà, đi lại thì bạn bè đón. Có chăng chỉ mất một vài chi phí cafe, đi ăn ngoài nhưng không nhiều. À mình còn tiền mua cát cho mèo nữa. Với cả lúc về, mình vẫn có hợp tác job với các brand từ xa nên thu nhập vẫn có, chỉ là không nhiều như khi ở Hà Nội nên cũng đủ trang trải.

Nghĩa là mình vẫn có tiền, nhưng để nói cần bao nhiêu để về hay chuẩn bị chừng nào thì không”.

"0 đồng" chỉ có thể phù hợp khi điểm đến là ngôi nhà của bố mẹ. Còn nếu cũng là về quê nhưng bắt đầu một cuộc sống độc lập hơn - tự xây nhà, khởi nghiệp hay theo đuổi một kế hoạch mới - thì bài toán tài chính sẽ thay đổi. Khi ấy, thay vì chỉ mang theo một chiếc vali, nhiều người còn mang theo cả một kế hoạch cho cuộc sống mới.

Đặng Giang và Quang Hải đều trở về quê theo cách như vậy. Trước khi chuyển đi, cả hai đã có những tính toán riêng, từ khoản tiền tích lũy, kế hoạch công việc đến chi phí sinh hoạt trong những tháng đầu.

Điểm chung là không ai đặt ra một cột mốc kiểu "phải có X tiền mới được về quê", mà chuẩn bị vừa đủ cho mục tiêu mình muốn theo đuổi.

Đó là lý do Đặng Giang lập ngay một khoản ngân sách cho 6 tháng đầu tiên trước khi về quê, sau khi dốc phần lớn tiền tiết kiệm để xây căn nhà cấp 4 rộng 85m2 với chi phí hơn 500 triệu đồng.

Theo Giang, khoảng tiền này giống như một "quỹ an toàn", giúp cô không phải quá áp lực phải có được việc làm ngay khi vừa chuyển đến. Nếu không tính tiền nhà vì đã có sẵn nơi ở, thì khoảng 5 triệu đồng/tháng là đủ để Đặng Giang trang trải các chi phí cơ bản như điện, nước, ăn uống.

"Mức chi này còn phụ thuộc vào nơi mình sống và nhu cầu của mỗi người. Chỗ mình ở không phải thành phố nên giá cả cũng dễ chịu hơn. Ngoài ra, còn phụ thuộc vào nhu cầu sinh hoạt, mình không la cà quán xá, không ăn ngoài... mua đồ về tự nấu ăn nên chi phí cũng không quá cao. Ví dụ, mình gần như xóa bỏ chuyện ra quán cà phê, mua đồ uống vốn quen thuộc ở thành phố sau khi về quê. Thay vì order cà phê, đồ uống trên app hoặc chạy ra ngoài mua thì bây giờ mình mua cà phê về tự pha. Giá của các loại cà phê pha sẵn cũng khá rẻ, 1 hộp chỉ bằng 1 - 2 cốc trà sữa mà có thể uống trong cả tuần hoặc hơn.

Mình làm việc remote nên rất ít khi ra ngoài, thỉnh thoảng đi chợ bằng xe máy hoặc xe đạp nên tiền xăng không nhiều.

Ngoài ra, còn tình trạng sức khỏe nữa, ví dụ như hay ốm đau thì chi phí cũng cao hơn”.

Với Quang Hải, bài toán tài chính khi trở về Phú Thọ lại đơn giản hơn nhiều. Ngoài khoản tiền tiết kiệm đã dành dụm nhiều năm ở Hà Nội để thuê đất mở homestay, anh gần như không phải chuẩn bị thêm một khoản lớn cho sinh hoạt hằng ngày. Bởi sau khi trở về, cuộc sống và công việc dần ổn định, nguồn thu từ công việc hiện tại cùng homestay đủ để anh trang trải các khoản chi thường xuyên.

Hai năm kể từ ngày rời thành phố, Hải nhận ra điều thay đổi lớn nhất không phải là mình kiếm được nhiều hay ít hơn, mà là cách tiền được sử dụng. Những khoản từng rất quen thuộc như cà phê, tụ tập, mua sắm quần áo hay chi tiêu cho việc "ăn diện" gần như biến mất.

Suốt hai năm qua, anh chỉ mua thêm vài bộ quần áo cho những dịp đặc biệt, còn lại vẫn mặc số quần áo mang từ Hà Nội về. Nhờ vậy, phần lớn thu nhập hiện nay chỉ dành cho sinh hoạt hằng ngày và tiếp tục được tích lũy để thực hiện những kế hoạch lớn hơn.

Có thể từ vài chục triệu đến vài tỷ, tùy vào nhu cầu sống

Nếu về quê là phép tính có thể bắt đầu từ con số 0 nhờ đã có sẵn gia đình, nhà cửa và những mối quan hệ thân thuộc, thì chuyển đến một thành phố hoàn toàn mới lại là một câu chuyện khác. Lúc này, gần như mọi thứ đều phải xây dựng lại từ đầu: Từ chỗ ở, công việc, những người bạn đầu tiên cho đến việc làm quen với nhịp sống mới.

Chính vì vậy, câu hỏi "cần bao nhiêu tiền?" cũng không còn có một đáp án cố định. Với nhiều người, điều quan trọng không phải mang theo thật nhiều tiền, mà là biết mình sẽ sống như thế nào trong những tháng đầu tiên.

Sau nhiều năm làm việc tại Hà Nội, Hà Yến quyết định chuyển vào Khánh Hoà để theo đuổi niềm đam mê với lướt sóng. Thời điểm bắt đầu cuộc sống mới, cô chỉ mang theo khoảng 20 triệu đồng - con số không quá lớn nếu so với một cuộc "di cư" đến một nơi khác.

Nhưng phía sau khoản tiền ấy là cả một kế hoạch đã được chuẩn bị từ trước : “Khi mình chuyển vào đây mình đã làm 3 việc quan trọng nhất. Thứ nhất là tìm chỗ ở. Thứ hai là tìm một công việc để có nguồn thu nhập ổn định. Và thứ ba là tìm một cộng đồng để mình có thể hòa nhập với cuộc sống mới nhanh hơn.

Lúc vào Khánh Hoà, mình chỉ mang theo khoảng 20 triệu đồng. Trước khi chuyển đi, mình đã chủ động liên hệ với một cơ sở spa, thẩm mỹ viện để xin việc và may mắn được nhận với mức lương 15 triệu đồng/tháng. Mình cũng liên hệ với bạn để ở ghép nên tiền thuê nhà chỉ khoảng 3 triệu đồng/tháng”.

Với Yến, nếu chỉ mang nhiều tiền nhưng chưa biết sẽ ở đâu, làm công việc gì hay tìm kiếm cộng đồng nào để kết nối, cảm giác bất an vẫn sẽ còn nguyên.

Ngược lại, khi đã chuẩn bị được ba yếu tố quan trọng nhất gồm chỗ ở, công việc và những mối quan hệ đầu tiên, việc chuyển đến một nơi mới trở nên nhẹ nhàng hơn rất nhiều.

Trong khi đó, Bi Nguyễn không chọn thuê nhà mà quyết định dùng toàn bộ khoản tiền tích góp trong nhiều năm để mua đất và xây dựng ngôi nhà của riêng mình tại Tây Ninh. Tổng số tiền đầu tư lên tới khoảng 2 tỷ đồng, trong đó riêng chi phí xây dựng khoảng 700 triệu đồng.

Sau khi ổn định chỗ ở, chi phí sinh hoạt hằng tháng của Bi Nguyễn lại khá "dễ thở". Tiền điện dao động khoảng 400-500 nghìn đồng mỗi tháng, tiền đi chợ khoảng 2-3 triệu đồng cho gần 20 ngày, cộng thêm các khoản phát sinh, tổng chi phí sinh hoạt vào khoảng 4-5 triệu đồng/tháng.

Theo anh, điều giúp tiết kiệm không chỉ đến từ việc giá cả ở Tây Ninh thấp hơn, mà còn vì chính bản thân đã thay đổi cách sống. Bi Nguyễn nấu ăn nhiều hơn, ít ăn ngoài, giảm những buổi cà phê hay các khoản chi tiêu mang tính thói quen. Khi nhịp sống thay đổi, cấu trúc chi tiêu cũng thay đổi theo.

Điều cần cân nhắc trước quyết định chuyển đi nơi khác

Qua câu chuyện của những người chọn về quê hay chuyển đến một nơi khác để sinh sống, có thể thấy rất khó để đưa ra một con số chung cho câu hỏi: Cần bao nhiêu tiền để bắt đầu ở một nơi mới?

Bởi, trước khi nghĩ đến chuyện mang theo bao nhiêu tiền, mỗi người lại đứng trước những bài toán rất khác nhau. Điểm đến là quê nhà hay một điểm đến xa lạ? Đã có công việc hay vẫn cần thời gian tìm kiếm? Có sẵn nhà để ở hay phải thuê nhà? Muốn duy trì lối sống như trước hay sẵn sàng thay đổi để phù hợp với môi trường mới? Chỉ cần một đáp án khác đi, số tiền cần chuẩn bị cũng sẽ thay đổi theo.

Ngay cả khi đã ổn định cuộc sống, nhu cầu chi tiêu của mỗi người cũng không còn giống như trước. Có người về quê không còn thói quen ngồi quán cà phê, mua đồ uống mỗi ngày hay mua sắm quần áo thường xuyên. Có người làm việc từ xa nên tiền xăng xe giảm đáng kể. Ngược lại, cũng có người phát sinh thêm những khoản chi mới vì phải thuê nhà, chăm sóc thú cưng hoặc đầu tư cho không gian sống.

Thể trạng và sức khỏe cũng là một yếu tố ít được nhắc đến nhưng ảnh hưởng không nhỏ đến bài toán tài chính. Có người sống ở môi trường mới, nhịp sống chậm hơn nên ít căng thẳng, ít ốm vặt, từ đó giảm được một khoản chi cho thuốc men và chăm sóc sức khỏe. Nhưng cũng có người phải dành nhiều tiền hơn cho việc khám chữa bệnh hoặc thích nghi với điều kiện sống mới. Điều đó, khiến khái niệm "đủ sống" không chỉ phụ thuộc vào thu nhập, mà còn gắn với chính cách mỗi người sinh hoạt và chăm sóc bản thân.

Và đó mới chỉ là những khoản chi có thể nhìn thấy.

Và đó mới chỉ là những khoản chi có thể nhìn thấy. Phía sau quyết định chuyển đến một nơi ở mới vẫn còn không ít "chi phí ẩn" mà nhiều người chỉ nhận ra khi đã thực sự bắt đầu cuộc sống mới.

Theo chuyên gia Tư vấn Tài chính cá nhân Nguyễn Kim Liên, đây cũng là lý do rất khó để đưa ra một con số chung cho bài toán tài chính khi dịch chuyển.

Cô chia sẻ: “ Ngoài giá bất động sản, các yếu tố tài chính cần cân nhắc kỹ lưỡng trước khi đưa ra quyết định di cư là (1) Thu nhập tại nơi ở mới (2) Chi phí sinh hoạt thiết yếu (3) Khoản tài chính để setup ban đầu như chi phí vận chuyển đồ đạc, mua sắm đồ dùng, dịch vụ cho nơi ở mới,… và (4) là chi phí chuyển đổi.

Thứ “chi phí ẩn” mà nhiều người thường bỏ qua, đó có thể là gói tập 2 năm bạn mới đăng kí từ 6 tháng trước, đó có thể là khóa học đã lỡ đóng nay phải chuyển nhượng lại,.. đó còn là chi phí vé máy bay, tàu xe khứ hồi hàng năm mỗi dịp lễ tết, thăm thân hay khi gia đình có việc đột xuất hoặc chỉ đơn giản là bạn quá nhớ nhà, nhớ những hương vị quê hương thân thuộc mà không nơi nào có thể mang lại được”.

Chưa dừng lại ở đó, giá nhà ở các tỉnh thấp hơn Hà Nội, TP.HCM không có nghĩa người trẻ sẽ dễ mua nhà hơn. Theo cô, bài toán mua nhà đơn giản hay không phần lớn phụ thuộc vào năng lực và sự lựa chọn của mỗi người, vấn đề giá cả thị trường chỉ mang tính thời điểm. Nếu mua nhà ở thành phố nhỏ - rẻ hơn nhưng lại đi kèm với việc giảm thu nhập và tăng chi phí chuyển đổi thì về lâu dài có khi cũng chưa hiệu quả.

Điều đó cũng phần nào lý giải vì sao cùng là quyết định "chuyển đi", nhưng mỗi người lại cần một khoản chuẩn bị rất khác nhau. Số tiền ấy không chỉ để trả tiền nhà hay chi tiêu trong những tháng đầu, mà còn là khoảng đệm cho những thay đổi về công việc, thu nhập, nhịp sống và cả quá trình thích nghi ở nơi mới.

Nhìn ở góc độ dài hạn, chuyên gia cho rằng xu hướng người trẻ rời Hà Nội và TP.HCM để tìm cơ hội ở các đô thị cấp 2 sẽ còn tiếp diễn, khi hạ tầng ngày càng hoàn thiện và nhiều công việc không còn bị giới hạn bởi địa điểm.

Song, dịch chuyển nên là kết quả của một kế hoạch đã được tính toán, chứ không chỉ vì thấy một nơi có giá nhà rẻ hơn hay đang trở thành xu hướng. Bởi sau cùng, điều quyết định một nơi có đáng để ở hay không vẫn là nó có phù hợp với mục tiêu sống và khả năng tài chính của chính mình.